چهارمين سالگرد درگذشت شاملوی بزرگ

احمد شاملو

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

アフマド.シャームルー

 

(一九〇五-二〇〇〇)

 

 

آقای دکتر !

نیم قلبم اینجاست.

نیم دیگرش در اوین است ،

هرروز تیرباران اش می کنند.

お医者さん!

私の心の半分はここにある。

残りの半分はエビン刑務所にあり、

毎日銃殺されている。

 

 

  بعدالظهر یک روز گرم تابستان ،فکر کنم سال سوم دبیرستان بودم ، به برنامه روز هفتم از رادیو B.B.C  گوش می کردم.مصاحبه با احمد شاملو شاعر معاصر ایران بود.آنزمان من شناخت خیلی کمی از شاملو داشتم و خیلی کم اشعارش را می خواندم. در قسمتی از این مصاحبه شاملو جمله ای گفت که من هنوز بعد از گذشت ده سال می توانم این جمله را به یاد بیاورم:

 "..........من در جوانی هایکویی خواندم که این هایکو مثل حک شدن روی سنگ در دل من مانده است:

هیچ یک سخنی نگفت

نه مهمان ، نه میزبان

نه داوودی های سفید

.......................................در نتیجه در تمام این سال ها من خیلی تنها زیسته ام.)

物言わず

客も亭主も

白菊も

monoiwazu

kyakumoteishumo

shiragikumo

 

 

  اولین شناخت من از هایکو همین بود و همین باعث شد تا من کتاب (هایکو) ترجمه آقای شاملو. پاشایی را مطالعه کنم. بعد ها من در دانشگاه به تحصیل زبان و ادبیات ژاپن پرداختم .سال سوم دانشگاه بود که در کتابی ژاپنی اصل این هایکو و توضیحات آن را خواندم. با یکی از دوستان ژاپنی ام "می سو می " درباره این هایکو مفصلا صحبت کردیم.

این هایکو را شاعر با دیدن یک مراسم چای ژاپنی سروده بود. در اتاق مراسم چای مهمان در یک طرف میزبان در طرف دیگر و در کناره گلدان گل های داوودی قرار دارد.در این مراسم هیچ یک از طرفین سخنی نمی گوید. مراسم در سکوت و آرامش برگزار می شود بی هیچ سخنی. مهمان و میزبان دو عامل انسانی در ردیف گل های داوودی سفید "طبیعت" آمده است .یعنی یکی شدن انسان و طبیعت . برگشت انسان به طبیعت . همه همچون هم ، انسان ، گل ، درخت ، باد، ماه، ..........

 اما در ترجمه شاملو از این هایکو ، بار معنایی تنهایی و غربت شدیدی به آن اضافه شده است که خاص ما ایرانی هاست . یعنی در این جا ما با یک هایکو مواجه نیستیم چرا که در هایکو احساسات برجستگی ندارد ، این جا یک شعر نوی فارسی که تنهایی را به بهترین شکل بیان می کند.و این قدرت ترجمه شاملو بود.

 نمی دانم اما یک بار در جواب یکی از دوستان ژاپنی ام که در مورد شاملو پرسیده بود ناخود آگاه گفته بودم : ما تا امروز پنج قله رفیع در ادبیات فارسی داشتم اما اکنون شش قله بزرگ در ادب فارسی داریم: فردوسی، عطار، مولوی ، حافظ ، سعدی ، شاملو .چه آنوقت چه امروز که من این حرف را زدم دوستانم به من اعتراض کردند اما من هر روز بیش از پیش به این گفته مقد می شوم.

 

*********

چهارمین سالگرد درگذشت احمد شاملو از ساعت3۰: 3بعدالظهر روز جمعه 2مرداد ماه 1383 در آرامگاهش واقع در امامزاده طاهر کرج برگزار می شود .همچون هر سال به یاد آن غول زیبای رنج بر مزارش گرد می آییم.(متن خبر در سايت شاملو)

 

/ 13 نظر / 53 بازدید
نمایش نظرات قبلی
parisa

delam barat tang shode

japon rafte

سلام زاينی ها موقع خطاب کردن به دکتر ميگن sensei

شراراه

شاملو آدم مذهبی نبود ... به نظرم خیلی هم مادی به قضایا نگاه میکرد ..شاید دلیل بر حرفم تفسیر وی از دیوان حافظ بزرگوار باشد ... در ثانی شاملو هایکو ها را از زبان فرانسه ترجمه میکرد نه مستقیم ... باری آنچه گفتی در این هایکو ندیدم چه اصلش چه ترجمه شاملو ..بیشتر خنده دار بود ..در ثانی ایرانی ها عادتشان شده سنگ بعضی ها را به سینه بزننند . یا یکی را گنده کنند اگر قرار باشد این شاملو را قله رفیع بدانی تنها دلیلش سواد کم توست همین و بس .

behnam

همين يک شعر شاملو کافيست که شاملو را بزرگ بناميم. يارو دورازيش نيفتاده فکر کرده که اين هايکوه شاملو ترجمه کرده به فارسی...

حسين ن‍ژاد

البته يک اشکالی در حرف سرکار خانم شراره هست که بايد خدمتشان عرض کنم و آن اينکه دوست عزيز در برخورد با شاعران نويسندگان و همه ی کسانی که به نوعی بزرگند يا ما بزرگشان می‌پنداريم ما حق نداريم شخصيتشان را نقد کنيم شاملو اگر آدم بزرگی است به نظر قدرت و خيلی‌های ديگر به خاطر شعرش است نه مذهبی يا غير مذهبی بودن! استاد گرانقدر عمران صلاحی می‌گفت: شاملو اولين کسی است که طنز را وارد شعر نو کرد و مطمئنا می‌دانی کلمه‌ی (کاريکلماتور) از ابداعات شاملو در زبان فارسی است ...

بلفي

سلام نوشته شما در وبلاگم من را به اينجا آورد. خواستم بگم اون مطلبی که نوشتم را از کسی نوشتم که به گفتن اين مزخرفات معروفه. راستی شما در دانشکده زبان تهران، درس می خونين؟

بلفي

اول سلام،بعدشم اينکه مساله ای که حاکی از عدم رعايت «حقوق بشر» است،گنده کردن هم داره. موفق باشيد

علی

عرض سلام و احترام خدمت دوست بزرگوارم آقای ذاکری و اما بعد : بله همينطوره واقعا ! منتظر شنيدن اخبار خوشيم قربان و ديگه اينکه : چه بيتابانه ميخواهت ای دوريت آزمون سخت زنده بگوری ... تا کور شود هر انکه هنوز سر از تخم در نياورده مويز شده !!